"Niesiemy pomoc - dajemy zdrowie"

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przy ul. Iwaszkiewicza 5, tel./fax. 76 72 11 000

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

 

DIETA ŁATWO STRAWNA Z OGRANICZENIEM SUBSTANCJI POBUDZAJĄCYCH WYDZIELANIE SOKU ŻOŁADKOWEGO

 

Zastosowanie i cel diety.

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego ma zastosowanie :

  • w chorobie wrzodowej, żołądka i dwunastnicy,

  • w przewlekłym nadkwaśnym nieżycie żołądka,

  • w refluksie żołądkowo – przełykowym ( w wyniku zwiększonego wydzielania kwasu solnego do przełyku, nasilając objawy refluksu),

  • w dyspepsjach czynnościowych żołądka ( dolegliwości niemających podłoża zmian organicznych ).

 

Zadaniem diety jest :

  • dostarczenie pacjentowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych,

  • ograniczenie produktów i potraw pobudzających wydzielanie kwasu solnego,

  • neutralizowanie soku żołądkowego,

  • niedrażnienie chemiczne, mechaniczne, termiczne błony śluzowej żołądka.

Charakterystyka diety.

Jest to dieta łatwo strawna z ograniczoną ilością produktów i potraw działających pobudzająco na czynność wydzielniczą żołądka. Zaliczamy do nich :

 

  • mocne rosoły
  • buliony,
  • esencjonalne wywary warzywne,

  • grzybowe,

  • galarety,

  • wody gazowane,

  • kwaśne napoje,

  • nierozcieńczone soki z owoców i warzyw,

  • napoje alkoholowe ( piwo, wino ),

  • kawa naturalna,

  • mocna herbata,

  • produkty marynowane,

  • wędzone,

  • potrawy pikantne,

  • słone,

  • smażone,

  • pieczone,

  • ostre przyprawy.

Ilość białka w diecie należy nieco zwiększyć . Pełnowartościowe białko z mleka, twarogu, jaj, drobiu, ryb, mięsa wiąże nadmiar kwasu solnego. Niewskazane jest mleko w większych ilościach niż 0,7 – 1 litra na dobę. Mleko początkowo osłania błonę śluzową żołądka, łagodzi ból, a po wchłonięciu zawarty w mleku wapń wpływa na zwiększenie wydzielania gastryny, która działa pobudzająco na czynność wydzielniczą żołądka.

Tłuszcze podaje się łatwo strawne : roślinne zmniejszające stężenie cholesterolu oraz w ograniczonych ilościach masło i śmietankę.

Ograniczeniu podlega błonnik pokarmowy, z diety należy wykluczyć pieczywo razowe, grube kasze, surowe warzywa i owoce, które dają objawy dyspeptyczne – gniecenie, wzdęcia w sposób mechaniczny podrażniając błonę śluzową żołądka.

Z diety tej wyklucza się produkty trudno strawne, wzdymające, ostro przyprawione.

Aby ograniczyć żucie, wzmagające wydzielanie żołądkowe, potrawy powinny mieć konsystencję

papkowatą .

Posiłki należy spożywać regularnie o jednakowych porach dnia w niewielkich objętościach, 3 do 5 razy dziennie. Ważna jest temperatura potraw – nie powinny być one zbyt gorące i zbyt zimne. Umiarkowana temperatura posiłków chroni przed przekrwieniem błony śluzowej żołądka. Dieta powinna być dostosowana indywidualnie dla każdego chorego. Należy uwzględnić obserwacje pacjenta i wykluczyć te pokarmy, które wywołują lub nasilają dolegliwości.

 

Uwagi technologiczne.

Potrawy przyrządza się metodą gotowania w wodzie, na parze, w kombiwarach lub duszenia bez obsmażania na tłuszczu. Tłuszcz dodaje się do gotowych potraw. Zupy i sosy podprawia się zawiesiną z mąki i mleka lub mąki i śmietanki. Zastosowanie w tej diecie mają zupy przecierane. Warzywa i owoce należy podawać gotowane w postaci rozdrobnionej. Soki owocowe i warzywne powinny być rozcieńczane, najlepiej mlekiem. Niewskazane są ciasta zarabiane na stolnicy ( oprócz makaronu nitki ) oraz potrawy smażone i pieczone w tradycyjny sposób. Nie podaje się potraw smażonych, pieczonych i wędzonych.

 

Produkty

i potrawy

Zalecane

Zalecane

w umiarkowanych

ilościach

Przeciwwskazane

NAPOJE

Mleko słodkie, mleko zsiadłe nieprzekwaszone, jogurt, kawa zbożowa z mlekiem, słaba herbata z mlekiem , soki , napoje mleczno – owocowe, mleczno – warzywne, wody niegazowane.

Słaba herbata, soki owocowe, warzywne, herbata ziołowa, herbata owocowa.

Płynna czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, wszystkie napoje alkoholowe, napoje gazowane, kwaśne przetwory mleczne, maślanka, kumys.

PIECZYWO

Pszenne, jasne , czerstwe, biszkopty, pieczywo półcukiernicze, drożdżowe.

Pieczywo cukiernicze.

Wszystkie pieczywa świeże, żytnie, razowe, pieczywo chrupkie, pszenno – razowe.

DODATKI

DO PIECZYWA

Masło, twarożek, serki homogenizowane, jaja na miękko, jajecznica na parze, pata z cielęciny, drobiu.

Margaryna miękka, miód, marmolada, chude wędliny: szynka, polędwica, drobiowe, parówki cielęce, łagodny ser podpuszczkowy, pasztet domowy.

Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kaszanka, pasztetowa, smalec, pikantne sery dojrzewające żółte i topione, sery typu „Feta”, dżemy, jaja na twardo.

ZUPY
I
SOSY

GORĄCE

Rosół jarski, mleczne, krupniki z dozwolonych kasz, owocowe rozcieńczone, ziemniaczana, warzywne z dozwolonych warzyw, przecierane, zaprawiane maką z masłem, zawiesiną z mąki i mleka, maki i śmietanki, zaciągane żółtkiem, sosy łagodne, ze słodkiej śmietanki, koperkowy, potrawkowy, pomidorowy, pietruszkowy, owocowe.

Owocowe nierozcieńczone, chudy rosół z cielęciny, na esencjonalnych wywarach jarzynowych.

Tłuste, zawiesiste, na wywarach miesnych, kostnych, grzybowych, zasmażane, zaprawiane kwaśną śmietaną, pikantne, z warzyw kapustnych, roślin strączkowych, cebulowa, porowa, rosoły, buliony, zupy w proszku, sosy ostre, pikantne, zasmażane, : grzybowy, musztardowy, chrzanowy,cebulowy.

DODATKI

DO

ZUP

Bułka, grzanki, lane ciasto, kluski biszkoptowe, kluski francuskie, makaron nitki, kasza manna, kasza jęczmienna, ryż, ziemniaki puree.

Ziemniaki w całości, groszek ptysiowy.

Grube kasze, makarony zarabiane na stolnicy, kluski kładzione, nasiona roślin strączkowych, jaja gotowane na twardo.

MIĘSO
DRÓB
RYBY

Chude : cielęcina, królik, kurczak, indyk, chude ryby: dorsz,  sola, płastuga, szczupak, morszczuk, mintaj, sandacz, pstrąg strumieniowy, lin, okoń , fladra.

Potrawy gotowane: pulpety, budynie, potrawki.

Wołowina, konina, ozorki, serca, kura. Ryby: młody karp, makrela, leszcz, sardynka.

Potrawy duszone bez obsmażania na tłuszczu, pieczone z masy mielonej w rękawie foliowym lub pergaminie.

Tłuste gatunki: wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, dziczyzna.

Tłuste ryby: węgorz, łosoś, tołpyga, nototenia, halibut niebieski, troć, pikling, szproty. Potrawy marnowane, wędzone, smażone, pieczone.

POTRAWY

PÓŁMIĘSNE

i BEZMIĘSNE

Budynie z drobnych kasz, warzyw, mięsa, makaron nitki z mięsem, risotto, leniwe pierogi, kluski biszkoptowe, kluski francuskie.

Zapiekanki z kasz, warzyw i mięsa, kluski z ziemniaków i sera.

Wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np.: placki ziemniaczana, bliny, kotlety, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku.

TŁUSZCZE

Dodawane na surowo: masło, śmietanka, oleje : sojowy, rzepakowy bezerukowy, słonecznikowy, kukurydziany, oliwa z oliwek.

Margaryny miękkie, lekko kwaśna śmietana.

Smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde w kostkach, kwaśna śmietana.

Warzywa

Młode, soczyste, gotowane: marchew, dynia, kabaczki, buraki, szpinak, szparagi, skorzenera, w formie puree , oprószane maką, z wody, z masłem.

Kalafior, brokuły, fasolka szparagowa, groszek zielony, seler, sałata zielona, pomidory bez skórki, w okresie remisji choroby drobno starte surówki, np. z marchewki.

Warzywa kapustne, cebula, czosnek, pory, papryka, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewka, rzepa, rabarbar, kalarepa, szczaw, kukurydza, grzyby, warzywa zasmażane, sałatki z majonezem i musztardą, warzywa marynowane, solone.

ZIEMNIAKI

Gotowane, w postaci puree.

Pieczone, gotowane i podane w całości.

Smażone z tłuszczem: frytki, krążki.

OWOCE

Dojrzałe, soczyste, bez skórki i pestek, niekwaśne.

W okresie zaostrzenia choroby w postaci przecierów gotowanych, owoce jagodowe, winogrona, cytrusowe, banany, brzoskwinie, morele, jabłka gotowane, pieczone w postaci rozcieńczonych soków, najlepiej mlekiem.

W okresie remisji choroby surowe przeciery z owoców wymienionych obok, owoce rozdrobnione.

Czereśnie, gruszki, agrest, wiśnie, śliwki, kawon, orzechy, owoce suszone, owoce marynowane.

DESERY

Kompoty z dozwolonych owoców – przetarte, galaretki, kisiele, mus z pieczonego jabłka, budynie i kisiele mleczne, desery mało słodzone.

Kremy.

Torty, ciasta z masami, z dużą ilością cukru, desery z używkami, orzechami, kakao, czekolada, batony, chałwa, ciasta z proszkiem spulchniającym.

PRZYPRAWY

Bardzo łagodne : cukier, wanilia, sok z cytryny, zielona pietruszka, oper, cynamon.

Melisa, jarzynka, sól.

Ocet, pieprz, musztarda, papryka ostra, chrzan, maggi, kostki bulionowe, ziele angielskie, liść laurowy.

 

 

Przykładowy jadłospis

 

I Śniadanie:

kawa zbożowa z mlekiem,

czerstwa bułka z masłem,

gotowane mięso z drobiu,

rozcieńczony sok owocowo- warzywny ( np. marchwi i jabłka, lub buraka i jabłka ),

II Śniadanie:

kasza manna na wywarze jarzynowym z mlekiem.

Obiad:

zupa jarzynowa przetarta z grzankami,

pulpet rybny gotowany z sosem pomidorowym,

ziemniaki puree,

cukinia puree ,

napój owocowy,

Podwieczorek:

jogurt z owocami,

Kolacja:

makaron nitki z twarożkiem i jabłkiem pieczonym

herbata z mlekiem.

 

Ryzyko ponownego zakażenia bakterią H. pylori ( wywołującą chorobę wrzodową ) można zmniejszyć poprzez przestrzeganie podstawowych zasad higieny oraz unikanie czynników zwiększających ryzyko rozwoju wrzodu na jego podłożu. Do czynników tych należą głównie : palenie tytoniu, duże spożycie soli kuchennej, małe spożycie warzyw i owoców.

Poza tym produkty zawierające bakterie probiotyczne np. jogurty i kefiry, zmniejszają ryzyko ponownego zakażenia Helicobacter pylori.

 

 

opracowała : Zdzisława Wiśniewska

na podstawie:

„Dietetyka żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska i A. Rudnicka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2007,

„Praktyczny podręcznik dietetyki” redaktor naukowy M. Jarosz. Wydawca: Instytut Żywności i Żywienia.

 

Zakłady diagnostyczno-terapeutyczne znajdujące się na terenie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy


Zakład radioterapii Stacja dializ Centrum
krwiodawstwa
Zakład
endoskopii
Zakład
diagnostyki
obrazowej
Zakład
rehabilitacji
Apteka
ogólnodostępna
Sklep Medyczny
dolnośląskie centrum onkologii

avitum-logo

  radimed logo starmedica  logo reh med logo maxfarm emag