"Niesiemy pomoc - dajemy zdrowie"

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przy ul. Iwaszkiewicza 5, tel./fax. 76 72 11 000

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem tłuszczu

 

 

DIETA ŁATWO STRAWNA Z OGRANICZENIEM TŁUSZCZU

 

Zastosowanie i cel diety

 

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem tłuszczu wskazana jest:

    • w przewlekłym zapaleniu i kamicy pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych,

    • w chorobach miąższu wątroby – przewlekłym zapaleniu wątroby, marskości wątroby,

    • w przewlekłym zapaleniu trzustki,

    • we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego – w okresie zaostrzenia choroby.

 

Cel diety

Ochrona wymienionych narządów przez zmniejszenie ich aktywności wydzielniczej, dostarczenie wszystkich niezbędnych składników pokarmowych w celu utrzymania równowagi metabolicznej, wyrównaniu występujących niedoborów pokarmowych i tym samym poprawieniu czynności narządów.

 

Charakterystyka diety.

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem tłuszczu jest modyfikacją diety łatwo strawnej . Modyfikacja ta polega na zmniejszeniu produktów będących źródłem tłuszczu zwierzęcego oraz obfitujących w cholesterol. Zawartość tłuszczu w diecie zarówno pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego powinna wynosić 30 – 50 g na dobę. Jest to tłuszcz znajdujący się w mięsie, wędlinach, mleku, jajach oraz tłuszcz dodawany do pieczywa i potraw. Należy pamiętać, że produkty białkowe dostarczają ponad połowę dziennej racji tłuszczu. W chorobach , w których stosowana jest omawiana dieta, ograniczenie tłuszczu jest konieczne ze względu na upośledzone jego trawienie i wchłanianie. Produkty tłuszczowe, które będą miały zastosowanie w ilości 20 – 30 g / dobę to : olej słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, rzepakowy – bezerukowy, z pestek winogron, zarodków pszennych, oliwa z oliwek  i w ograniczonych ilościach margaryny miękkie ( pakowane w kubkach).

Całkowicie wyklucza się smalec, słoninę, boczek, łój. Żywienie w wymienionych chorobach często napotyka trudności związane z różnymi objawami oraz przewlekłym i postępującym ich charakterem. Należą do nich : brak łaknienia, uczucie pełności i wzdęcia, pragnienie, okresowe zaburzenia trawienia. Z diety należy wykluczyć produkty ciężko strawne, długo zalegające w żołądku, wzdymające, ostro przyprawione, Ogranicza się również ilość błonnika – produkty zbożowe gruboziarniste są wykluczone. Białko zalecane jest w normie fizjologicznej. Ważne jest, żeby było ono rozłożone równomiernie na podstawowe posiłki.

W jadłospisie należy uwzględnić produkty bogate w witaminę C, która wpływa na układ immunologiczny, pobudzając go do wytwarzania przeciwciał zwalczających stan zapalny. Posiłki podaje się w małych objętościach, o umiarkowanej temperaturze 5 razy w ciągu dnia.

 

PRODUKTY

I
POTRAWY

ZALECANE

ZALECANE W

UMIARKOWANYCH

ILOŚCIACH

 

PRZECIWWSKAZANIE

NAPOJE

Mleko, kefir i jogurt 1,5 – 0,5 % tłuszczu, maślanka 0, 5 % tłuszczu, serwatka, kawa zbożowa z mlekiem z niską zawartością tłuszczu, herbata z mlekiem, słaba herbata, herbata owocowa, ziołowa, soki owocowe i warzywne, napoje mleczno – owocowe, mleczno – warzywne, wody niegazowane.

Mleko z zawartością

2 % tłuszczu

Alkoholowe, kakao, płynna czekolada, kawa naturalna, mocna herbata, mleko pełnotłuste, kefir pełnotłuste, jogurt pełnotłusty, wody gazowane, pepsi, cola.

PIECZYWO

Chleb pszenny- jasny i czerstwy, bułki, pieczywo półcukiernicze, biszkopty na białkach, suchary.

Pieczywo drożdżowe- cukiernicze.

Chleb świeży, chleb żytni, chleb razowy, graham pszenny, pieczywo chrupkie, pieczywo pszenne i razowe z dodatkiem słonecznika, soi, pieczywo z otrębami, pieczywo cukiernicze z dodatkiem tłuszczu, biszkopty na całych jajach.

DODATKI

DO

PIECZYWA

Chudy twaróg ( jeśli pacjent toleruje ), chuda szynka, polędwica, polędwica z drobiu, mięso gotowane, ścięte białko jaja, dżemy bez pestek, marmolada, miód.

Masło, margaryny miękkie, parówki cielęce, chude wędliny.

Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kaszanka, pasztetowa, smalec, boczek, tłuste sery dojrzewające, ser topiony, ser „Feta” , ser typu „Fromage „, dżemy z pestkami, jaja gotowane, jajecznica z całych jaj, margaryny twarde, masło w większych ilościach.

ZUPY

I

SOSY

GORĄCE

Rosół jarski, jarzynowe, ziemniaczane, przetarte owocowe, krupnik, podprawiane zawiesiną z maki i mleka, mleczne. Sosy łagodne : warzywne, owocowe, zagęszczone zawiesiną z maki i mleka, mleczne na mleku odtłuszczonym.

Chudy rosół z cielęciny.

Tłuste, zawiesiste, na wywarach mięsnych, kostnych i grzybowych. Zasmażane, zaprawiane śmietaną, pikantne, z warzyw kapustnych, strączkowych, ogórków, esencjonalne rosoły, buliony zaciągane żółtkiem.                Sosy ostre: chrzanowy, musztardowy, grecki i śmietanowy.

DODATKI

DO


ZUP

Bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ryż, ziemniaki, lane ciasto na białkach, makaron nitki niskojajeczny, kluski biszkoptowe na białkach.

Groszek ptysiowy bez żółtek.

Kluski francuskie, kluski kładzione, groszek ptysiowy na całych jajach, grube makarony, łazanki, nasiona roślin strączkowych, jaja.

MIĘSO

DRÓB

RYBY

Chuda cielęcina, młoda wołowina, królik, indyk, kurczak, dorsz, pstrąg strumieniowy, sola, mintaj , płoć, halibut biały, morszczuk, sandacz, fladra, szczupak, płastuga, okoń, lin.

Potrawy gotowane, pulpety, budynie, potrawki.

Wołowina, chudy schab, ozory, serca, młody karp, leszcz, makrela , karmazyn. Potrawy duszone bez obsmażania na tłuszczu, pieczone w rękawie foliowym lub pergaminie.

Tłuste gatunki: wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, dziczyzna, flaki, mózg, wątroba.

Tłuste ryby: węgorz, tłusty karp, łosoś, sum, tołpyga, halibut niebieski, śledzie, sardynka, pikling, potrawy smażone, marynowane, wędzone.

POTRAWY

PÓŁMIĘSNE

I

BEZMIĘSNE

Budynie z kasz: jęczmiennej, manny, krakowskiej, kukurydzianej, warzyw, makaron nitki bez bez żółtek i mięsa, risotto, leniwe pierogi na białkach, kluski biszkoptowe na białkach.

Zapiekanki z drobnych kasz i mięsa, makaron nitki z mięsem.

Pierogi, knedle, naleśniki z mięsem, wszystkie potrawy smażone na tłuszczu: placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku.

TŁUSZCZE

 

Oleje: słonecznikowy, sojowy, rzepakowy bezerukowy, oliwa z oliwek, masło miękkie margaryny.

Smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde, tłuszcze kuchenne.

WARZYWA

Młode soczyste: marchew, dynia, kabaczek, pietruszka, patisony, seler, pomidory bez skórki. Potrawy gotowane, przetarte lub rozdrobnione, z wody, podprawiane zawiesinami, oprószane, surowe soki.

Szpinak, rabarbar, buraki, czarna rzodkiew,  sałata inspektowa, drobno starta surówka z marchewki, selera.

Warzywa kapustne, cebula, czosnek, pory, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewka, rzepa, kalarepa, fasolka szparagowa, groszek zielony, warzywa w postaci surówek, z majonezem, musztardą. Warzywa marynowane, solone.

ZIEMNIAKI

Gotowane, puree z mlekiem

Gotowane w całości, pieczone w całości.

Smażone z tłuszczem:

frytki, krążki, chipsy.

OWOCE

Dojrzałe , soczyste: jagodowe, winogrona , bez pestek ( w postaci przecierów), cytrusowe, brzoskwinie, morele, banany, jabłka pieczone i gotowane.

Kiwi, melon, wiśnie, śliwki.

Gruszki, daktyle, czereśnie, figi, kawon, owoce marynowane.

DESERY

Kisiele, budynie, galaretki owocowe, mleczne na mleku odtłuszczonym, kompoty przetarte, bezy, suflety, soki owocowe, przeciery owocowe.

Ciastka z małą ilością tłuszczu i jaj.

Tłuste ciasta, torty, desery z używkami, czekolada, batony, lody, chałwa, słodycze zawierające kakao, orzechy.

PRZYPRAWY

Łagodne: sok z cytryny, kwasek cytrynowy, zielona pietruszka, koperek, rzeżucha, melisa, cynamon, majeranek, wanilia.

Ocet winny, sól, jarzynka, vegeta, słodka papryka, estragon, bazylia, tymianek, kminek.

Ostre : ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry, musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa, gorczyca.

 

Modyfikacja diety.

Mając na uwadze zastosowanie omawianej diety w różnych przypadkach chorobowych, zachodzi konieczność jej modyfikacji.

1 . W chorobach wątroby o przebiegu lekkim, z zachowaną prawidłową funkcją białko podaje się w granicach normy , 1 g / kg masy ciała. W stłuszczeniu wątroby lub po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby białko w diecie można zwiększyć do 1, 5 g / kg masy ciała. Przy upośledzonym wydzielaniu żółci obowiązują większe ograniczenia tłuszczu.

2 . W chorobach pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych z diety należy wykluczyć żółtka, które powodują silne skurcze pęcherzyka żółciowego, nasilając dolegliwości. Przeciwwskazane są produkty z dużą zawartością cholesterolu ( żółtka, pełne mleko, wątroba, mózg. Ogranicza się produkty zawierające większe ilości kwasu szczawiowego- szczaw, szpinak, rabarbar.

3 . W przewlekłym zapaleniu trzustki, jeśli występuje biegunka, nie należy podawać tłuszczu do pieczywa i potraw.

4 . Chorzy z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego z reguły nie tolerują mleka ( cukru mlekowego ) i serów. Po spożyciu mleka niedobór enzymu laktozy wzmaga fermentację w jelicie grubym, powodując wzdęcia i przyśpieszoną perystaltykę jelit. Mleko ogranicza się lub całkowicie eliminuje z pożywienia,częściowo można je zastąpić jogurtem lub kefirem , które w swym składzie posiadają znacznie mniej laktozy. Ser twarogowy stosuje się indywidualnie w zależności od tolerancji pacjenta.

 

Uwagi technologiczne:

Technologia wykonania jest taka sama jak w diecie łatwo strawnej. Z uwagi na ograniczenie tłuszczu   

( oraz cholesterolu w diecie stosowanej w chorobach pęcherzyka żółciowego ) do potraw, których podstawę stanowią jaja, należy dodać tylko białko, najkorzystniej w postaci ubitej piany.

Warzywa i owoce podaje się gotowane i rozdrobnione, w postaci soków i przecierów. Zupy sporządza się na wywarach jarzynowych. Warzywa, zupy i sosy podprawia się zawiesiną z mąki i mleka. Dozwolony tłuszcz dodaje się w postaci surowej do gotowych potraw.

 

Przykład Jadłospisu

 

I śniadanie :

kawa zbożowa z mlekiem ( 1, 5 % )

pieczywo pszenne z masłem lub miękką margaryną,

szynka lub polędwica drobiowa,

jabłko pieczone,

II śniadanie:

bułka z chudym serem twarogowym,

napój pomidorowy,

obiad:

zupa selerowa z grzankami,

budyń cielęcy,

sos koperkowy,

ziemniaki puree,

buraczki,

kompot przetarty,

podwieczorek:

galaretka mleczna

biszkopt na białkach,

kolacja:

risotto z ryżu i warzyw,

napój owocowy lub herbata z cytryną.

 

 

Opracowała: Zdzisława Wiśniewska

na podstawie:

"Żywienie człowieka zdrowego i chorego" pod redakcją Jana Hasika i Jana Gawęckiego .

Wydawnictwo Naukowe PWN.

"Dietetyka. Żywienie Zdrowego i Chorego Człowieka" Helena Ciborowska i Anna Rudnicka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL

 

 

Zakłady diagnostyczno-terapeutyczne znajdujące się na terenie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy


Zakład radioterapii Stacja dializ Centrum
krwiodawstwa
Zakład
endoskopii
Zakład
diagnostyki
obrazowej
Zakład
rehabilitacji
Apteka
ogólnodostępna
Sklep Medyczny
dolnośląskie centrum onkologii

avitum-logo

  radimed logo starmedica  logo reh med logo maxfarm emag