"Niesiemy pomoc - dajemy zdrowie"

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przy ul. Iwaszkiewicza 5, tel./fax. 76 72 11 000

Dieta łatwo strawna bogatobiałkowa

 

 

 

DIETA ŁATWO STRAWNA BOGATOBIAŁKOWA

 

 

Zastosowanie i cel diety

 

Dieta łatwo strawna bogatobiałkowa jest stosowana dla pacjentów :

1 . wyniszczonych,

2 . w chorobach nowotworowych,

3 . w rozległych oparzeniach,

4 . w zranieniach,

5 . w chorobach przebiegających z gorączką,

6 . dla rekonwalescentów po przebytych chorobach.

 

Dieta ta ma na celu dostarczenie odpowiedniej ilości białka do budowy i odbudowy tkanek ustrojowych,

ciał odpornościowych, enzymów, hormonów, białek osocza. Aby białko mogło spełniać swoje zadanie,

dieta musi mieć należną wartość energetyczną, w przeciwnym razie białko będzie wykorzystywane do

celów energetycznych.

 

Charakterystyka diety.

Dieta łatwo strawna bogatobiałkowa jest modyfikacją diety łatwo strawnej. Modyfikacja ta polega na zwiększeniu ilości białka do 2. 0 g / g masy ciała, wynosi to około 100 do 120 g białka na dobę,

w skrajnych przypadkach ( rozległych oparzeniach ) podaje się do 3 g / kg masy ciała i więcej , co daje

do 150 g na dobę.

Białko pokrywa dobowe zapotrzebowanie energetyczne w 1520 %.

2/3 białka powinno być białkiem pełnowartościowym i pochodzić z produktów zwierzęcych np.: mleko,

sery twarogowe, chude mięsa, chude wędliny , jaja. Produkty te źródłem białka o wysokiej

wartości biologicznej, to znaczy , że białko to ma w swoim składzie niezbędne aminokwasy, konieczne

do syntezy białek ustrojowych

W celu wykorzystania białka, przez organizm, do celów budulcowych i regeneracyjnych,

a nie energetycznych, w diecie tej zwiększono podaż energii w porównaniu z dietą łatwo strawną.

Dla chorych gorączkujących, z rozległymi oparzeniami, dla bardzo wyniszczonych podaje

się dietę wyżej energetyczną ( od 24004000 kcal na dobę ) i 100120 g białka.

Tłuszcze pokrywają 2530 % energii. Duża część tłuszczu pochodzi z produktów białkowych.

Węglowodany pokrywają zapotrzebowanie energetyczne w 5055 %. W diecie wskazane jest

ograniczenie a nawet wykluczenie soli kuchennej oraz produktów z dodatkiem NaCl :

( wędlin, konserw, marynat, pieczywa solonego ).

 

Produkty

i potrawy

Zalecane

Zalecane w umiarkowanych ilościach

Przeciwwskazane

NAPOJE

Mleko 2 % tłuszczu, jogurt, kefir, maślanka, serwatka, słaba herbata, słaba kawa, napoje owocowe, soki owocowo- warzywne z mlekiem, koktajle mleczno - owocowe

Mocna herbata, mocna kawa, jogurt pełnotłusty, mleko pełnotłuste,

Kakao, czekolada, napoje alkoholowe, wody mineralne gazowane, cocacola, pepsi, lemoniada

PIECZYWO

Chleb pszenny, suchary, bułki, biszkopt, pieczywo półcukiernicze, drożdżowe, herbatniki

Chleb graham, pieczywo cukiernicze, chrupki pszenne, pieczywo pszenne razowe z dodatkiem słonecznika i soi.

Chleb żytni świeży, chleb żytni razowy, pieczywo chrupkie żytnie.

DODATKI

DO

PIECZYWA

Masło, chudy i półtłusty ser twarogowy, serek homogenizowany, ser ziarnisty, pasty serowe z różnymi dodatkami, mięso gotowane, chude wędliny, szynka, polędwica drobiowa, chude ryby, ścięte białko jaja, galaretki mięsne, drobiowe, rybne.

Miękkie margaryny, tłusty twaróg, całe jaja gotowane na miękko, jajecznica na parze, jajko sadzone, parówki cielęce, ryby wędzone, kiełbasa szynkowa, pasztet drobiowy – chudy robiony w domu.

Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kaszanka, pasztetowa, smalec, tłuste sery żółte, topione, ser pleśniowe, ser „Feta”, jaja gotowane na twardo i smażone z tłuszczem.

ZUPY

I

SOSY

GORĄCE

 

Chudy rosół z cielęciny, kurczaka bez skóry, rosół jarski, krupnik, jarzynowe, ziemniaczana, owocowe zaprawiane mąką i mlekiem, lub maką i śmietanką albo zaprawą zacieraną z maki i masła, sosy łagodne ze słodką śmietaną.

Rosół, kalafiorowa, z ogórków kiszonych, pieczarkowa, zaprawiane mąką i śmietaną, zaciągane żółtkiem.

 

 

Sos chrzanowy, musztardowy, zaciągane żółtkiem

Tłuste, zawiesiste, na mocnych wywarach : mięsnych, kostnych, grzybowych, zasmażane, pikantne, z warzyw kapustnych, strączkowych.

 

 

Sos grzybowy, cebulowy, zasmażane.

DODATKI

DO

ZUP

Bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, krakowska, ryż, drobne makarony, lane ciasto, kluski biszkoptowe.

Kluski francuskie, groszek ptysiowy.

Grube kasze: pęczak, gryczana, grube makarony, kluski kładzione, jaja gotowane na twardo, nasiona roślin strączkowych.

MIĘSO,

DRÓB,

RYBY

Chuda cielęcina, królik, kurczak bez skóry, indyk bez skóry, wątroba, chude ryby: dorsz, młody karp, pstrąg, lin, okoń, szczupak, fladra, sandacz, mintaj, morszczuk. Potrawy gotowane : pulpety , budynie, potrawki.

Wołowina, dziczyzna, chuda wieprzowina, ozorki, serca, ryby morskie : makrela, śledzie, karmazyn, sardynka. Potrawy duszone bez obsmażania na tłuszczu pieczone w foli lub pergaminie.

Tłuste gatunki: wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, tłuste ryby: węgorz, tłusty karp, łosoś, sum, tołpyga.

Potrawy smażone, pieczone w tradycyjny sposób.

POTRAWY

PÓŁMIĘSNE

I

BEZMIĘSNE

Budynie z kasz, warzyw, makaronu cienkiego, mięsa, risotto, leniwe pierogi, tarta z warzywami, z serem, z owocami

Zapiekanki z kasz, warzyw i mięsa, kluski francuskie, makaron z mięsem, kluski ziemniaczane.

Wszystkie potrawy smażone na tłuszczu: placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku.

TŁUSZCZE

Masło, słodka śmietana, ( 18 %), oleje roślinne: sojowy, słonecznikowy, rzepakowy bezerukowy, kukurydziany, oliwa z oliwek.

Masło roślinne, margaryny miękkie.

Smalec, łój, słonina, boczek, margaryny twarde.

WARZYWA

Młode, soczyste: marchew, dynia, kabaczek, patisony, buraki, seler, pietruszka, pomidory bez skórki, skorzonera, szparagi, sałata inspektowa, warzywa z wody z dodatkiem tłuszczu.

Szpinak, kalafior, brokuły, groszek zielony, fasolka szparagowa, sałata zielona, rabarbar, cykoria, drobno starte surówki np. : z marchewki, selera.

Warzywa kapustne, cebula, czosnek, pory, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewki, rzepa, kalarepa, papryka, warzywa surowe w postaci grubo startych , warzywa zasmażane, marynowane, solone.

ZIEMNIAKI

Gotowane, pieczone.

 

Smażone z tłuszczem, frytki .

OWOCE

Dojrzałe, soczyste, jagodowe, winogrona bez pestek, ( w postaci przecierów ), cytrusowe, dzikiej róży, brzoskwinie, morele, banany, jabłka pieczone i gotowane.

Wiśnie, śliwki, kiwi, melon, ( w przypadku zaparć namoczone śliwki suszone )

Wszystkie niedojrzałe, gruszki, czereśnie, daktyle, kawon, orzechy, owoce marynowane.

DESERY

Kisiele, budynie, galaretki mleczne, owocowe, jogurty, z serka homogenizowanego, kremy, bezy, musy, suflety, soki i przeciery owocowe.

Ciasta deserowe, lody.

Tłuste ciasta, torty, desery z używkami, czekolada, batony, chałwa, desery z kakao.

PRZYPRAWY

Sok z cytryny, kwasek cytrynowy, cukier, pietruszka, zielony koperek, majeranek, rzeżucha, melisa, bazylia, kminek

Ocet winny, sól, pieprz ziołowy, jarzynka, vegeta, papryka słodka, estragon, tymianek

Ostre: ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry, musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa, gorczyca.

 

 

Uwagi Technologiczne

Sposób przyrządzania potraw jest taki sam jak w diecie łatwo strawnej. Aby zwiększyć

ilość białka w jadłospisie, można wykorzystać mleko w proszku jako dodatek do potraw

np. : zaprawiania zup, sosów, do deserów mlecznych, do ciast i napojów .

Białko jaja kurzego wzbogaca również wiele potraw : budynie, pulpety, rolady mięsne,

omlety. Surówki, desery a nawet niektóre zupy i potrawy z mąki można wzbogacać za pomocą dodatku

serka homogenizowanego.

 

Przykładowy jadłospis diety łatwo strawnej bogatobiałkowej na 2400 kcal

i 120 g białka

 

I ŚNIADANIE :

zupa mleczna z kaszą manną ( k. manna 20 g ) i ściętą pianą

z białka jaja ( mleko 250 ml ),

pieczywo pszenne ( 100 g ) z masłem ( 10 g)

pasta z ryby wędzonej ( 40 g ) i sera twarogowego ( 50 g )

z zielona pietruszką

herbata z aronii.

II ŚNIADANIE:

bułka ( 50 g ) z wędliną ( 30 g)

sok owocowy ( 200 ml ).

OBIAD:

barszcz z botwinką ( 400 ml ) i bułką ( 30 g )

bitki wołowe duszone w pomidorach ( 100 g mięsa, 150 g pomidorów)

ziemniaki z zielonym koperkiem ( 300 g ),

sałata zielona ( 50 g ) z jogurtem ( 20 ml)

mleczko waniliowe ( 130 ml mleka )

PODWIECZOREK :

krem z bananów ( 100 g ) i serka homogenizowanego ( 50 g )

KOLACJA:

budyń z kaszy krakowskiej ( 60 g ) z mięsem drobiowym( 50 g )

i warzywami ( 150 g włoszczyzny bez kapusty),

kefir ( 200 ml ) .

 

 

 

Opracowała :

Zdzisława Wiśniewska

 

na podstawie:

Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka” mgr Helena Ciborowska, mgr Anna Rudnicka . Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Praktyczny podręcznik dietetyki” redaktor naukowy prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz

wyd. Instytut Żywności i Żywienia.

Zakłady diagnostyczno-terapeutyczne znajdujące się na terenie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy


Zakład radioterapii Stacja dializ Centrum
krwiodawstwa
Zakład
endoskopii
Zakład
diagnostyki
obrazowej
Zakład
rehabilitacji
Apteka
ogólnodostępna
Sklep Medyczny
dolnośląskie centrum onkologii

avitum-logo

  radimed logo starmedica  logo reh med logo maxfarm emag