"Niesiemy pomoc - dajemy zdrowie"

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przy ul. Iwaszkiewicza 5, tel./fax. 76 72 11 000

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z ODLEŻYNAMI

Na powstanie ran odleżynowych mogą wpłynąć różne czynniki, które trudno wyeliminować, ponieważ wiążą się z ogólnym stanem chorego np.:

  • niedokrwistość,
  • niedobory witamin,
  • zaburzenia przyswajania składników pokarmowych,
  • niedożywienie.

Dieta pacjenta z odleżynami polega na uzupełnieniu niedoborów pokarmowych ze szczególnym uwzględnieniem:

  • białka (jeżeli nie występują przeciwwskazania związane z inną chorobą np.: ciężką niewydolnością nerek) - zawarte w białkach aminokwasy biorą czynny udział w budowie i regeneracji tkanki mięśniowej. Najlepszym źródłem białka są mleko i jego przetwory, jaja, mięso, drób, ryby.

Zastosowanie tutaj ma dieta łatwo strawna bogatobiałkowa.
1. Posiłki powinny być spożywane regularnie od 4 do 6 razy dziennie.
2. Potrawy należy gotować w wodzie lub na parze, piec bez tłuszczu, w rękawie foliowym, podprawiać zawiesiną z mąki i mleka.
3. Aby zwiększyć ilość białka w jadłospisie, można wykorzystać mleko w proszku jako dodatek do potraw (do zaprawiania zup, sosów, do deserów mlecznych, do różnych ciast i napojów). Białko jaja kurzego również wzbogaca potrawy takie jak: budynie, pulpety, rolady mięsne, omlety.
Desery, surówki, niektóre zupy oraz potrawy z mąki można wzbogacać w białko przez dodanie serka homogenizowanego.
4 . Produkty spożywane powinny być bogate w:
a ). witaminy:

  • C (źródłem tej witaminy są owoce dzikiej róży, jagodowe, cytrusowe a także zielona pietruszka, warzywa kapustne, papryka, pomidory, ziemniaki, chrzan),
  • A (występuje w tłuszczu rybim – tranie, wątrobie, serach, żółtkach jaja oraz margarynach wzbogaconych w tą witaminę. W organizmie człowieka jest wytwarzana z prowitamin witaminy A – karotenoidów, występujących w produktach roślinnych np.: marchwi, dyni, groszku zielonym, fasolce szparagowej, koperku, morelach, brzoskwini),
  • B 2 (znajduje się w mleku i jego przetworach, jajach, produktach zbożowych gruboziarnistych, w drożdżach piwowarskich, w wątrobie),
  • E (źródłem tej witaminy są oleje roślinne, zwłaszcza słonecznikowy, margaryny wzbogacone w ten składnik, kiełki i zarodki pszenne, produkty zbożowe gruboziarniste, zielona pietruszka, szpinak, sałata, kukurydza oraz żółtko jaj, masło, mleko i jego przetwory).

b). makropierwiastki:

  • WAPŃ (źródłem wapnia są; mleko, przetwory mleczne, konserwy rybne zawierające kościec – sardynki, szproty, jaja, mąka, kasze, warzywa liściaste, orzechy, kakao),
  • FOSFOR (znajduje się w jajach, mięsie, rybach, podrobach, mleku i jego przetworach, zwłaszcza w serach podpuszczkowych),
  • MAGNEZ (występuje w zielonych częściach roślin czyli w warzywach liściastych, kiełkach zbóż, otrębach, produktach zbożowych pełnego przemiału, kukurydzy, bananach, orzechach, migdałach, kakao i czekoladzie. W mniejszych ilościach w mleku i jego przetworach oraz mięsie),
  • POTAS (bogate w potas są ziemniaki gotowane i pieczone w łupinach, zielona pietruszka, seler, marchew, pomidory, kapusta, banany, śliwki, porzeczki, suszone owoce, pieczywo razowe, mleko),
  • KRZEM (występuje w pokrzywie i skrzypie polnym, w łuskach ziarna zbóż: płatkach owsianych, otrębach pszennych, w czosnku, szczypiorku, mleczku pszczelim, wodzie źródlanej, w skórce owoców - nie należy obierać jabłek i gruszek, agrest i winogrona należy spożywać ze skórką),

c). mikropierwiastki:

  • ŻELAZO (źródłem są; mięso i przetwory mięsne z krwią, ryby, drób, żółtka jaj, mąka z pełnego przemiału, otręby pszenne i ryżowe, zarodki pszenne, szpinak, pietruszka zielona i korzeń, szczypior, szczaw, boćwina i buraki czerwone, brukselka, suszone owoce i warzywa,
  • CYNK (występuje w produktach zbożowych z pełnego przemiału, podrobach, mięsie, rybach, żółtkach jaj, nasionach słonecznika, dyni, kiełkach pszenicy).
  • 5. Dieta powinna dostarczać odpowiednią ilość błonnika pokarmowego, który pomaga oczyścić organizm z toksyn jednocześnie zabezpieczając przed zaparciami, które bardzo często nękają osoby leżące. Najlepszym źródłem błonnika są owoce i warzywa podawane w postaci gotowanej, duszonej lub pieczonej, tarte lub mielone tak aby nie działały drażniąco na przewód pokarmowy chorego.

6. Należy unikać potraw zalegających w żołądku, wzdymających ostro przyprawionych, używek (papierosów, alkoholu, mocnej herbaty i kawy),
7. Ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych, słodyczy, cukru i soli,
8. Należy dbać o utrzymanie należnej wagi ciała pacjenta.

 

Produkty

ipotrawy

Zalecane

Zalecanewumiarkowanychilościach

Przeciwwskazane

NAPOJE

Mleko 2%tłuszczu, jogurt,kefir, maślanka,serwatka, słabaherbata, słabakawa, napojeowocowe, sokiowocowo- warzywnez mlekiem,koktajle mleczno- owocowe

Mocna herbata,mocna kawa,jogurt pełnotłusty,mleko pełnotłuste,

Kakao, czekolada,napoje alkoholowe,wody mineralnegazowane, cocacola, pepsi,lemoniada

PIECZYWO

Chleb pszenny,suchary, bułki,biszkopt, pieczywopółcukiernicze, drożdżowe,herbatniki

Chleb graham,pieczywo

cukiernicze,chrupki pszenne,pieczywo pszennerazowe zdodatkiem słonecznikai soi.

Chleb żytniświeży, chlebżytni razowy,pieczywo chrupkieżytnie.

DODATKI

DO

PIECZYWA

Masło, chudyi półtłustyser twarogowy,serek homogenizowany,ser ziarnisty,pasty serowez różnymidodatkami, mięsogotowane, chudewędliny, szynka,polędwica drobiowa,chude ryby,ścięte białkojaja, galaretkimięsne, drobiowe,rybne.

Miękkie margaryny,tłusty twaróg,całe jajagotowane namiękko, jajecznicana parze,jajko sadzone,parówki cielęce,ryby wędzone,kiełbasa szynkowa,pasztet drobiowychudy robionyw domu.

Tłuste wędliny,konserwy, salceson,kaszanka, pasztetowa,smalec, tłustesery żółte,topione, serpleśniowe, serFeta,jajagotowane natwardo ismażone ztłuszczem.

ZUPY

I

SOSY

GORĄCE

Chudy rosółz cielęciny,kurczaka bezskóry, rosółjarski, krupnik,jarzynowe, ziemniaczana,owocowe zaprawianemąką imlekiem, lubmąką iśmietanką albozaprawą zacieranąz mąkii masła,sosy łagodneze słodkąśmietaną .

Rosół, kalafiorowa,

z ogórkówkiszonych, pieczarkowa,zaprawiane mąką

i śmietaną, zaciąganeżółtkiem.

Chrzanowy, musztardowy,zaciągane żółtkiem

Tłuste, zawiesiste,na mocnychwywarach mięsnych,kostnych, grzybowych,zasmażane, pikantne,

z warzywkapustnych, strączkowych.

Grzybowy, cebulowy,zasmażane.

DODATKI

DO

ZUP

Bułka, grzanki,kasza manna,jęczmienna, krakowska,ryż, drobnemakarony, laneciasto, kluskibiszkoptowe.

Kluski francuskie,groszek ptysiowy.

Grube kasze:pęczak, gryczana,grube makarony,kluski kładzione,jaja gotowanena twardo,nasiona roślinstrączkowych.

MIĘSO,

DRÓB,

RYBY

Chuda cielęcina,królik, kurczakbez skóry,indyk bezskóry, wątroba,chude ryby:dorsz, młodykarp, pstrąg,lin, okoń,szczupak, fladra,sandacz, mintaj,morszczuk. Potrawygotowane: pulpety,budynie, potrawki.

Wołowina, dziczyzna,chuda wieprzowina,ozorki, serca,ryby morskie:makrela, śledzie,karmazyn, sardynka.Potrawy duszonebez obsmażania

na tłuszczupieczone wfoli lubpergaminie.

Tłuste gatunki:wieprzowina,baranina,gęsi,kaczki, tłusteryby: węgorz,tłusty karp,łosoś, sum,tołpyga.

Potrawy smażone,pieczone wtradycyjny sposób.

POTRAWY

PÓŁMIĘSNE

I

BEZMIĘSNE

Budynie zkasz, warzyw,makaronu cienkiego,mięsa, risotto,leniwe pierogi,tarta zwarzywami, zserem, zowocami

Zapiekanki zkasz, warzywi mięsa,kluski francuskie,makaron zmięsem, kluskiziemniaczane.

Wszystkie potrawysmażone natłuszczu: plackiziemniaczane, bliny,kotlety, krokiety,bigos, fasolkapo bretońsku.

TŁUSZCZE

Masło, słodkaśmietana

( 18%), olejeroślinne: sojowy,słonecznikowy, rzepakowybezerukowy, kukurydziany,oliwaz oliwek.

Masło roślinne,margaryny miękkie.

Smalec, łój,słonina, boczek,margaryny twarde.

WARZYWA

Młode, soczyste:marchew, dynia,kabaczek, patisony,buraki, seler,pietruszka, pomidorybez skórki,skorzonera, szparagi,sałata inspektowa,warzywa zwody zdodatkiem tłuszczu.

Szpinak, kalafior,brokuły, groszekzielony, fasolkaszparagowa, sałatazielona, rabarbar,cykoria, drobnostarte surówkinp. :z marchewki,selera,

Warzywa kapustne,cebula, czosnek,pory, suchenasiona roślinstrączkowych, ogórki,brukiew, rzodkiewki,rzepa, kalarepa,papryka, warzywa  surowe wpostaci grubostartych ,warzywa zasmażane,marynowane, solone

ZIEMNIAKI

Gotowane, pieczone

 

Smażone ztłuszczem, frytki.

OWOCE

Dojrzałe, soczyste, jagodowe, winogronabez pestek, (w postaci przecierów), cytrusowe,dzikiej róży,brzoskwinie, morele,banany, jabłkapieczone igotowane.

Wiśnie, śliwki,kiwi, melon,(w przypadkuzaparć namoczoneśliwki suszone)

Wszystkie niedojrzałe,gruszki, czereśnie,daktyle, kawon,orzechy, owocemarynowane.

DESERY

Kisiele, budynie, galaretki mleczne, owocowe, jogurty, z serka homogenizowanego, kremy, bezy, musy, suflety, soki przecieryowocowe.

Ciasta deserowe,lody

Tłuste ciasta, torty, deseryz używkami, czekolada, batony,chałwa, deseryz kakao.

PRZYPRAWY

Sok z cytryny, kwasekcytrynowy, cukier, pietruszka, zielonykoperek, majeranek, rzeżucha, melisa,bazylia, kminek

Ocet winny,sól, pieprzziołowy, jarzynka,vegeta, paprykasłodka, estragon,tymianek

Ostre: ocet,pieprz, paprykaostra, chili,curry, musztarda,ziele angielskie,liść laurowy,gałka muszkatołowa,gorczyca.

 

W diecie tej można podawać choremu (po obowiązkowej konsultacji z lekarzem prowadzącym) dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego o różnej konsystencji, smaku i składzie np.: nutridrinki, peptomen, protifar itd.

 

Opracowała:

Zdzisława Wiśniewska

 

źródła:

Dietetyka żywienie zdrowego i chorego człowieka – mgr Helena Ciborowska, mgr Anna Rudnicka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Praktyczny podręcznik dietetyki – redaktor naukowy prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz wyd. Instytut Żywności i Żywienia.

 

Zakłady diagnostyczno-terapeutyczne znajdujące się na terenie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy


Zakład radioterapii Stacja dializ Centrum
krwiodawstwa
Zakład
endoskopii
Zakład
diagnostyki
obrazowej
Zakład
rehabilitacji
Apteka
ogólnodostępna
Sklep Medyczny
dolnośląskie centrum onkologii

avitum-logo

  radimed logo starmedica  logo reh med logo maxfarm emag