Dieta płynna wzmocniona

Dieta płynna wzmocniona stosowana jest w chorobach jamy ustnej i przełyku, u chorych nieprzytomnych oraz w innych stanach chorobowych według wskazań lekarza.

Celem diety jest dostarczenie pacjentowi odpowiedniej ilości energii i składników pokarmowych oraz ochronę jamy ustnej i przewodu pokarmowego przed drażnieniem mechanicznym, chemicznym i termicznym pokarmów.

Charakterystyka diety

Główną cechą diety jest konsystencja. Pożywienie musi być łatwo strawne, ubogie w błonnik pokarmowy, bez ostrych przypraw i używek, nie powodujące wzdęć, zaparć lub biegunek. Posiłki spożywane są w sposób naturalny, gdy żywienie doustne jest niemożliwe, pożywienie podawane jest przez sondę.

Aby nie doprowadzić do niedoborów pokarmowych posiłki powinny mieć odpowiednią wartość energetyczną i odżywczą.

Wartość energetyczna diety powinna być ustalana indywidualnie dla każdego chorego w zależności od: płci, masy ciała, wieku i rodzaju schorzenia. Waha się ona w granicach 1600 – 2400 kcal nieraz więcej. Jeden mililitr pożywienia powinien zawierać około 1 kcal. Większe stężenia pokarmu mogą powodować biegunkę lub uniemożliwić podawanie przez sondę.

Liczba posiłków ( podawanych przez zgłębnik założony przez nos do żołądka ) zależy od zapotrzebowania energetycznego i objętości pożywienia. Objętość 1 posiłku nie powinna przekraczać 500 ml. Godziny podawania i ich objętość ustala lekarz. Temperatura posiłków wynosi około 37° C.

Uwagi technologiczne

Pokarmy są gotowane i miksowane, mają konsystencję płynną.

Produkty służące do sporządzania posiłków:

  • powinny być świeże,
  • pieczywo namoczone i zmiksowane,
  • kasze podane w formie kleików,
  • sery zmiksowane z mlekiem lub śmietanką,
  • jaja zagotowane zmiksowane z mlekiem lub zupą,
  • mięso, warzywa, ziemniaki miksowane w zupie,
  • warzywa i owoce podane w formie soków lub przecierów,
  • zaleca się wzbogacać potrawy mlekiem w proszku lub preparatami przemysłowymi.

Produkty zalecane w diecie płynnej wzmocnionej

Do przygotowania diety mają zastosowanie kasze w formie kleików, mąka, biszkopty, suchary, bułka pszenna, mleko. Ser biały homogenizowany, jaja gotowane, żółtka jaja, chude mięso ( cielęcina, wołowina, schab, kurczak i indyk bez skóry), chude ryby ( dorsz, leszcz, sola, płastuga, szczupak, sandacz, morszczuk, mintaj w ograniczonej ilości makrela i łosoś), chuda szynka, polędwica, masło,śmietanka słodka,olej rzepakowy bezerukowy, sojowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek, ziemniaki, warzywa i owoce gotowane, przetarte lub zmiksowane, soki owocowo warzywne, przeciery z pomidorów, przeciery z owoców, cukier , miód, kompoty przetarte, płynne kisiele, łagodne przyprawy ( sok z cytryny, cukier, sól jarzynka, koperek, wanilia, cynamon.)

Wszystkie posiłki należy zmiksować i rozcieńczyć w celu nadania im płynnej konsystencji.

Produkty przeciwwskazane w diecie płynnej

świeże pieczywo, żytnie, razowe, z różnymi dodatkami, makarony, grube kasze nieprzetarte, przekwaszone mleko, sery żółte, sery topione, jaja na surowo, tłuste gatunki wędlin i mięs (baranina, wieprzowina, kaczki, gęsi), tłuste ryby ( np. węgorz, sum ), kwaśna śmietana, smalec, słonina, warzywa kapustne, suche nasiona roślin strączkowych, cebula, por, papryka i ogórki, rzepa, brukiew, wszystkie warzywa surowe. Owoce: sliwki, gruszki, czereśnie, agrest, owoce surowe, suszone, orzechy, kakao, chałwa, czekolada. Ostre przyprawy i alkohol.

Przykładowy jadłospis dla diety płynnej z produktów naturalnych:

  • Posiłek I – mleczny
    • mleko 2 % tłuszczu -300 g,
    • ryż – 40 g,
    • cukier – 20 g,
    • olej słonecznikowy – 10 g,
    • mleko w proszku – 15 g,
  • Posiłek II – mięsny
    • filet z kurczaka – 80 g,
    • marchew – 40 g,
    • pietruszka korzeń – 15 g,
    • seler – 15 g,
    • ziemniaki – 50 g,
    • śmietana 18 % – 20 g,
    • cukier – 10 g,
  • Posiłek III- mleczny z jajkiem i ze świeżo przepuszczonym przez sokowirówkę sokiem owocowym
    • mleko 2 % – 300 g,
    • kasza kukurydziana – 40 g,
    • żółtko jaja – 15 g,
    • cukier – 10 g,
    • jabłko lub pomarańcz – 250 g,
    • masło – 10 g,
    • mleko w proszku – 15 g,
  • Posiłek IV mięsny z sokiem pomidorowym
    • mięso wołowe (np. ligawa )- 80 g ,
    • marchew – 40 g,
    • pietruszka korzeń – 15 g,
    • seler – 15g,
    • ziemniaki – 25 g,
    • pomidor – 250 g (do wyciśnięcia przez sokowirówkę świeżego soku),
    • kasza jęczmienna – 40 g,
    • oliwa z oliwek – 5 g,
    • masło – 5 g,
    • cukier – 5 g,
  • Posiłek V mleczny
    • mleko 2 % – 300 g,
    • kasza manna – 40 g,
    • olej rzepakowy – 10 g,
    • mleko w proszku – 10 g,
    • cukier – 15 g,

Opracowanie: Zdzisława Wiśniewska

Na podstawie:

1. „ Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach” Redaktor naukowy M. Jarosz. Wydawca: Instytut Żywności i Żywienia 2011.
2. „Dietetyka, Żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska , A. Rudnicka. Wydawnictwo lekarskie PZWL 2007.