"Niesiemy pomoc - dajemy zdrowie"

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przy ul. Iwaszkiewicza 5, tel./fax. 76 72 11 000

Suplement do błonnika


Błonnik pokarmowy - regulator trawienia - cz.2

Działanie błonnika pokarmowego jest różnorodne.

Do wyzwolenia jego funkcji niezbędna jest woda.

I . Błonnik nierozpuszczalny w wodzie ma istotny wpływ na pracę przewodu pokarmowego.
Substancja ta:

  1. pobudza funkcje żucia, wydzielania śliny działającej ochronnie na zęby,
  2. wykazuje zdolność wiązania wody,
  3. buforuje i wiąże nadmiar kwasu solnego w żołądku,
  4. wpływa na wydzielanie hormonów przewodu pokarmowego,
  5. zwiększa objętość treści pokarmowej w jelicie cienkim ( przez wiązanie wody),
  6. wpływa na zwiększone wydzielanie soków trawiennych,
  7. pobudza ukrwienie jelit,
  8. przez mechaniczne drażnienie ścian jelita grubego wpływa na jego perystaltykę,
  9. chroni przed zaparciami, uchyłkowatością jelit, polipami,żylakami odbytu i chorobą nowotworową,
  10. zmniejsza wartość energetyczną diety i daje uczucie sytości.

Mechanizm przeciwnowotworowy działania błonnika zależy przede wszystkim od zwiększenia objętości stolca i skracania czasu przemieszczania masy kałowej tj. mniejsze stężenie w kale i krótszy kontakt związków o działaniu nowotworowym z błoną śluzową jelita grubego.
Najbardziej aktywne w zwiększaniu masy stolca i przyspieszania perystaltyki jelit są produkty zbożowe z grubego przemiału, zwłaszcza otręby. Najwięcej wody wiążą otręby pszenne tj. 100g otrąb wiążę 450 g wody, a np. 100g ziemniaków 40 g wody.

II . Błonnik pokarmowy rozpuszczalny w wodzie znajduje się w największych ilościach w suchych nasionach roślin strączkowych, w niektórych owocach i warzywach .
Błonnik ten:

  1. prawie w całości ulega degradacji bakteryjnej w jelicie grubym ( to pożywka dla bakterii), dzięki mechanizmowi namnażania powoduje rozluźnienie masy kałowej,
  2. pęcznieje w jelicie cienkim - powodując uczucie sytości,
  3. ma zdolność wychwytywania toksycznych związków ( toksyn bakteryjnych, jonów metali ciężkich) , zapobiega ich wchłanianiu przez jelito - działa odtruwająco,
  4. zmniejsza stężenie cholesterolu - przyspiesza jego wydalanie z kałem,
  5. wiąże znaczne ilości kwasów żółciowych,
  6. zwiększa wydalanie tłuszczów ze stolcem ,
  7. opóźnia wchłanianie triglicerydów,
  8. powoduje zwolnienie wchłaniania glukozy.


Obserwuje się , że społeczeństwa spożywające większą ilość włókna pokarmowego ( błonnika) w mniejszym stopniu zapadają na :

  1. miażdżycę,
  2. chorobę niedokrwienną serca,
  3. zawały,
  4. cukrzycę typu 2,
  5. otyłość.


Duże znaczenie w obniżeniu poziomu cholesterolu mają posiłki obfitujące w:

  •  czarną , czerwoną porzeczkę,
  •  aronię
  •  maliny,
  •  gruszki,
  •  winogrona,
  •  marchew,
  •  dynię,
  •  buraki,

w mniejszym stopniu płatki owsiane, otręby owsiane, mąka razowa

Otręby pszenne zapobiegają natomiast tworzeniu się bogatych w cholesterol kamieni żółciowych.
Zaznaczyć należy, że istnieją choroby, w których zbyt duże spożycie błonnika pokarmowego jest niewskazane, np. dla osób:

  1. z niedokrwistością,
  2. chorobami układu kostnego,
  3. chorobami układu pokarmowego ( zapalenie żołądka, trzustki, dróg żółciowych, jelit).

Zgodnie z zaleceniami światowej Organizacji Zdrowia ilość błonnika pokarmowego w dziennej racji pokarmowej powinna wynosić 27 - 40 g.

Poniższa tabela przedstawia zawartości błonnika w 100 gramach produktu.


Produkt
Zawartość [g]


Kasze i ryż
Kasza jaglana 3,2
Kasza jęczmienna perłowa 6,2
Kasza jęczmienna pęczak 5,4
Kasza gryczana 5,9
Kasza manna 2,5
Ryż biały 2,4
Ryż brązowy 8,7

Makarony
Makaron bezjajeczny 2,7
Makaron dwujajeczny 2,6
Makaron czterojajeczny 2,8

Owoce
Agrest 3,0
Banany 1,7
Brzoskwinia 1,9
Czereśnie 1,3
Daktyle 8,7
Gruszka 2,1
Jabłko 2,0
Jeżyny 7,3
Kiwi 2,1
Mandarynki 1,9
Marakuja 15,9
Morele 1,7
Nektarynki 1,2
Pomarańcza 1,9
Porzeczki białe 6,4
Porzeczki czarne 7,9
Porzeczki czerwone 7,7
śliwki 1,6
Truskawki 1,8
Winogrona 1,5
Wiśnie 3,0

Owoce suszone
Suszone banany 6,4
Suszone brzoskwinie  14,3
Suszone daktyle 8,7
Suszone figi 12,9
Suszone jabłka 10,3
Suszone morele 10,3
Suszone rodzynki 6,5
Suszone śliwki bez pestki 16,1

Orzechy i nasiona
Dynia 1,9
Mak 20,5
Migdały 12,9
Orzechy arachidowe 7,3
Orzechy laskowe 8,9
Orzechy pistacjowe 6,1
Orzechy włoskie 6,5
Orzeszki ziemne 8,1
Słonecznik 6,0
Wiórki kokosowe 21,1

Pieczywo
Bułki grahamki 5,4
Bułki kajzerki 2,1
Bułki maślane 2,0
Bułki pszenne zwykłe 2,1
Chleb graham 5,0
Chleb baltonowski 4,7
Chleb chrupki 6,0
Chleb zwykły 4,9
Chleb żytni pełnoziarnisty 6,1
Chleb żytni razowy 5,9
Pieczywo tostowe 2,1
Rogale maślane 2,0

Produkty zbożowe i śniadaniowe
Chrupki kukurydziane 7,6
Kiełki pszenne 4,0
Mška pszenna typ 500 2,6
Musli owocowe 8,0
Musli z rodzynkami i orzechami 9,7
Otręby pszenne 42,4
Płatki jęczmienne 9,6
Płatki kukurydziane 6,6
Płatki owsiane 6,9
Ryż preparowany 5,0

Przetwory owocowe
Dżem owocowy niskosłodzony 0,8
Dżem owocowy wyskosłodzony 0,9
Powidła śliwkowe 1,8

Przetwory warzywne
Fasolka szparagowa cięta konserwowa 2,4
Frytki ziemniaczane 2,9
Groszek zielony konserwowy 5,7
Ketchup 3,2
Kiszona kapusta 2,1
Kukurydza konserwowa 3,9
Ogórek kiszony 0,5
Papryka czerwona konserwowa 1,8

Warzywa i grzyby
Awokado 6,7
Bakłażany 3,3
Brokuły 2,5
Brukselka 5,4
Buraki 2,2
Cebula 1,7
Chrzan 7,3
Cukinia 1,0
Czosnek 4,1
Fasola szparagowa 3,9
Groszek zielony 6,0
Kalafior 2,4
Kapusta biała 2,5
Kapusta czerwona 2,5
Kapusta pekińska 1,9
Kapusta włoska 2,6
Kukurydza 2,4
Marchew 3,6
Ogórek 0,5
Papryka 2,0
Pieczarka 2,0
Pietruszka korzeń 4,9
Pietruszka liście 4,2
Pomidor 1,2
Por 2,7
Rzepa 3, 5
Sałata 1,4
Seler korzeń 4,9
Seler liście 1,8
Soja kiełki 2,6
Szczaw 2,6
Szczypiorek 2,5
Szparagi 1,5
Szpinak 2,6
Ziemniaki 1,5

Warzywa strączkowe suche
Fasola biała 15,7
Fasola czerwona 25,0
Groch 15,0
Soczewica czerwona 8,9
Soja 15,7

Źródło:
- Dietetyka -Żywienie zdrowego i chorego człowieka - Ciborowska i Rudnicka Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
- tabele zawartości błonnika pokarmowego w niektórych produktach spożywczych - fm.interia.pl.

Opracowała:
Zdzisława Wiśniewska

Zakłady diagnostyczno-terapeutyczne znajdujące się na terenie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy


Zakład radioterapii Stacja dializ Centrum
krwiodawstwa
Zakład
endoskopii
Zakład
diagnostyki
obrazowej
Zakład
rehabilitacji
Apteka
ogólnodostępna
Sklep Medyczny
dolnośląskie centrum onkologii

avitum-logo

  radimed logo starmedica  logo reh med logo maxfarm emag