"Niesiemy pomoc - dajemy zdrowie"

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przy ul. Iwaszkiewicza 5, tel./fax. 76 72 11 000

Dieta bogatoresztkowa

 

 

DIETA BOGATORESZTKOWA

 

 

 

Zastosowanie i cel diety

Dieta bogatoresztkowa jest stosowana w zaparciach nawykowych, w postaci atonicznej oraz w zaburzeniach czynnościowych jelit .

Celem stosowania diety bogatoresztkowej jest pobudzenie motoryki jelit, uregulowanie ich czynności bez stosowania środków farmakologicznych.

 

Charakterystyka diety:

Dieta bogatoresztkowa jest modyfikacją żywienia racjonalnego ludzi zdrowych, czyli diety podstawowej. Modyfikacja jej polega na zwiększeniu ilości błonnika pokarmowego frakcji nierozpuszczalnych i płynów. Błonnik pokarmowy nie ulega strawieniu i wchłanianiu, jest jednak potrzebny do utrzymania prawidłowej funkcji przewodu pokarmowego. Błonnik pokarmowy nierozpuszczalny zwiększa masy kałowe, w niewielkim stopniu wiąże wodę, poprzez mechaniczne drażnienie przyspiesza perystaltykę jelit, zmniejsza wartość energetyczną diety i daje uczucie sytości . Do wyzwolenia funkcji błonnika pokarmowego niezbędna jest woda. Zdolność wiązania jest różna : najwięcej wody wiążą otręby pszenne100g otrąb wiąże około 450 ml wody (a 100g ziemniaków wiąże tylko 40 g wody).

W diecie tej zaleca się 23 razy dziennie po łyżce otrąb, które mogą być podawane z surówkami, jogurtem, pastami do pieczywa, potrawami mielonymi. Podczas podawania otrąb należy zwiększyć w diecie wapń o 10 % i płyny co najmniej do 2 litrów na dobę. Otręby posiadają kwas fitynowy , który upośledza wchłaniane wapnia, magnezu, żelaza.

W diecie tej ważną rolę odgrywają: suszone owoce (śliwki, rodzynki, figi) papryka surowa oraz buraki , które zawierają 5% ligniny i bardzo skuteczne w zaparciach.

W diecie bogatoresztkowej stosowanej w zaparciach, produkty z dużą ilością błonnika pokarmowego należy zwiększać stopniowo do 4050 g / dobę.

W przypadku dużej ilości błonnika początkowo mogą wystąpić wzdęcia i lekkie bóle brzucha.

Oprócz wymienionych produktów, korzystne działanie na perystaltykę jelit mają : jogurt, kefir, jedno dniowe mleko ukwaszone, miód, kompoty z suszonych śliwek, soki, masło , oliwa z oliwek, surówki, siemię

lniane , buliony, rosoły, potrawy ostro przyprawione.

 

Dobry rezultat dają chłodne napoje i potrawy. Zaleca się pół szklanki przegotowanej chłodnej wody z miodem lub namoczone suszone śliwki , łyżeczkę masła lub oliwy z oliwek na czczo.

Należy ograniczyć w diecie produkty i potrawy zmniejszające perystaltykę jelit

to : kluski, pieczywo białe, ryż, kasza manna, mąka ziemniaczana, ciastka z kremem, banany. Wkluczyć należy : mocną herbatę, suszone czarne jagody, czerwone wytrawne wino, pokarmy powodujące wzdęcia  ( groch, fasolę, bób, warzywa kapustne). Potrawy przyrządzane powinny być różnymi metodami.

 

Produkty

i

potrawy

Zalecane

Zalecane

w umiarkowanych

ilościach

Przeciwwskazane

NAPOJE

Mleko 2 % tłuszczu, jogurt, kefir, mleko ukwaszone 1 dniowe, maślanka, serwatka, kawa zbożowa, soki owocowe, warzywne, napoje owocowomleczne, herbata owocowa, ziołowa, wody mineralne, woda przegotowana z miodem.

Kawa naturalna, mleko pełne,jogurt tłusty, napary z ziół pobudzające pracę przewodu pokarmowego, słaba herbata.

Mocna herbata, alkohol, zbyt kwaśne mleko, napoje czekoladowe, napar z czarnych suszonych jagód, kawa naturalna, kawa żołędziowa.

PIECZYWO

Pieczywo z pełnego ziarna, bułki grahamki, pieczywo chrupkie, pumpernikie.l

Pieczywo pszenne- jasne, chleb żytni, półcukiernicze.

Pieczywo świeże.

DODATKI DO

PIECZYWA

Twaróg, chude wędliny drobiowe, chuda szynka, dżemy, marmolady, miód, serek sojowy, pasztet, masło, margaryna miękka , ryby wędzone chude

Sery podpuszczkowe, salceson, ryby wędzone tłuste, śledzie, konserwy rybne.

Wędliny tłuste, tłuste konserwy mięsne.

ZUPY

i

SOSY

GORĄCE

Mleczne, owocowe, jarzynowe, krupnik, zupy czyste na wywarach mięsnych, grzybowych.

Z kaszy manny

Zupy z warzyw wzdymających, strączkowych, kapustnych, bardzo tłuste, zawiesiste, na wywarach kostnych, ryżowa, podprawiane maką ziemniaczaną

DODATKI

DO

ZUP

Bułki, grzanki, kasze, ziemniaki,lane ciasto, kluski biszkoptowe, makaron, groszek ptysiowy

soczewica

Ryż, krokiety z kapustą, groch, fasola.

MIĘSO,

PODROBY,

DRÓB,

RYBY

Chude gatunki mięs: cielęcina, konina, schab, królik, indyk, kurczak, gołąb, perliczka.

Ryby: sandacz, szczupak, karp, lin, fladra, dorsz, pstrąg, morszczuk, mintaj, makrela, sola, karmazyn, tuńczyk, sardynka.

Potrawy gotowanepulpety, potrawki duszone, pieczone.

Średnio tłuste gatunki mięs i mięsa krwiste: wieprzowina, wołowina, dziczyzna, wątroba, ozorki, nerki, serca, mózg, flaki, gęsi, kaczki,

Ryby: śledzie, halibut niebieski, łosoś, potrawy smażone z mięsem, drobiu i ryb.

Bardzo tłuste gatunki mies: wieprzowina, baranina, mięsa smażone  w dużych ilościach.

POTRAWY

PÓŁMIĘSNE

i

BEZMIĘSNE

Budynie z mięsa i kasz, z warzyw, makaron z mięsem, makaron z owocami, leniwe pierogi, pierogi z mięsem, z owocami, papryka faszerowana, kluski ziemniaczane, zapiekanki, naleśniki z mięsem, leczo,

tarta jarzynowa, lasagne z mięsem i jarzynam.

Racuchy, bliny, kluski kładzione, placki ziemniaczane.

Potrawy z fasoli, grochu, z ryżu, zdodatkiem mąki ziemniaczanej,               i   warzyw kapustnych.

TŁUSZCZE

Oleje zawierające wielonienasycone kwasy tłuszczowe: słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, krokoszowy . Oleje zawierające jednonienasycone kwasy tłuszczowe: rzepakowy, oliwa z oliwek. Masło, margaryny miękkie.

 

Łój, smalec, słonina,boczek, margaryny twarde, olej palmowy.

WARZYWA

Warzywa świeże, mrożone, buraki, papryka, pomidory, marchew, dynia, szpinak, sałata, pietruszka, seler, rabarbar, warzywa w postaci soków, surówek, gotowane.

Kalafior, kiszona kapusta, warzywa cebulowe: cebula, czosnek, pory. Fasolka szparagowa, groszek zielony, ogórki kiszone.

Suche nasiona roślin strączkowych, pozostałe warzywa kapustne, ogórki świeże.

ZIEMNIAKI

Gotowane, pieczone.

 

Smażone w dużej ilości tłuszczu: frytki, krążki, placki.

OWOCE

Świeże, suszone, konserwowane, orzechy włoskie, laskowe, owoce w postaci surówek, soków, gotowane.

Gruszki, orzechy solone, orzechy kokosowe, orzechy arachidowe.

Czereśnie.

DESERY

Kompoty, galaretki owocowe, mleczne, musy, przeciery owocowe, suflety, sałatki owocowe, ciasta z dodatkiem płatków owsianych , ciasteczka biszkoptowe, keksy i z dodatkiem otrąb

Ciasta z dużą ilością żółtek, z masami.

Kisiele, czekolada, kakao, batony, ciasta z dodatkiem kakao.

PRZYPRAWY

Kwasek cytrynowy, mlekowy, koperek, pietruszka zielona, jarzynka, kminek, majeranek, gałka muszkatołowa, liść laurowy, ziele angielskie, sól do 5 g / dobę, papryka słodka, pieprz ziołowy, curry.

Ostra papryka, pieprz chili, musztarda                 ( w dyspepsjach jelit zabroniona ).

Ocet.

 

 

Jeżeli dieta będzie miała zastosowanie w dyspepsjach ( niestrawnościach ) czynnościowych jelit z występującymi zaparciami, ograniczyć należy węglowodany wywołujące procesy fermentacyjne w jelitach.

Objawy niestrawności nasilają ;

  • sok jabłkowy,

  • mleko słodkie które można zastąpić jogurtem lub kefirem,

  • sorbitol dodawany do produktów takich jak : słodycze w postaci galaretek, guma do żucia bez cukru, dżemy i czekolady dietetyczne, słodziki sorbitolowe,

  • tłuszcze zwierzęce: smalec, słonina, boczek, masło , śmietana,

  • używki : kawa, mocna herbata, alkohol, ostre przyprawy,

  • napoje gazowane,

  • potrawy wzdymające,

  • potrawy ciężko strawne smażone,

  • potrawy powinno podawać się częściej, a w mniejszych objętościach

5 x na dobę ), o temperaturze umiarkowanej.

 

Istotną poprawę lub normalizację wypróżnień można osiągnąć dzięki dobranym indywidualnie zmianom trybu życia i odżywiania, z uwzględnieniem wielu czynników żywieniowych i psychologicznych oraz poprzez zmianę takich złych nawyków w życiu codziennym , jak siedzący tryb życia, brak aktywności fizycznej czy stały pośpiech.

W diecie tej ważnym jest zwiększenie spożycia błonnika, czyli warzyw (pomidorów, kalafiorów, marchwi, buraków ), owoców i ciemnego pieczywa, świeżo fermentowanych produktów mlecznych. Jednocześnie pamiętając o zdecydowanym zmniejszeniu spożycia tłuszczów ( mięsa i jaj ), słodyczy ( czekolady i ciast ). Zwiększyć ilość wypijanych płynów 20002500 ml na dobę. Zwiększyć aktywność fizyczną:

  • spacer od 25 km,

  • bieganie około pól godziny dziennie,

  • pływanie co drugi dzień.

Zaprzestanie lub ograniczenie palenia tytoniu

 

Przykład jadłospisu diety bogatoresztkowej

 

Na czczo ½ szklanki wody przegotowanej, chłodnej z miodem.

I Śniadanie:

Zupa mleczna z płatkami owsianymi

pieczywo razowe z masłem,

ser twarogowy, pomidor, herbata owocowa

II Śniadanie:

Kawa naturalna ( słaba ) ze śmietanką

pieczywo chrupkie z margaryna miękką i powidłami

pomarańcza.

Obiad :

barszcz czerwony czysty w filiżance,

boeuf Strogonow,

ziemniaki puree,

warzywa gotowane,

woszczyzna bez kapusty,

sałata zielona z sosem vinegret,

jogurt,

Kolacja:

Kurczak w galarecie,

chleb graham z masłem,

surówka z papryki,

herbata z mięty.

Przed snem :

siemię lniane z mlekiem.

 

 

 

Opracowała: Zdzisława Wiśniewska

na podstawie:

"Praktyczny Podręcznik Dietetyki" redaktor naukowy: prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz

wydawca : Instytut Żywności i Żywienia

"Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka" mgr Helena Ciborowska, mgr Anna Rudnicka. Wydawnictwo LekarskiePZWL.

 

 

 

Zakłady diagnostyczno-terapeutyczne znajdujące się na terenie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy


Zakład radioterapii Stacja dializ Centrum
krwiodawstwa
Zakład
endoskopii
Zakład
diagnostyki
obrazowej
Zakład
rehabilitacji
Apteka
ogólnodostępna
Sklep Medyczny
dolnośląskie centrum onkologii

avitum-logo

  radimed logo starmedica  logo reh med logo maxfarm emag